Διαμάχη για την «ευλογία» του Μικ Τζάγκερ στο Melania και τη χρήση των Rolling Stones

Διαμάχη έχει ξεσπάσει γύρω από τη χρήση του τραγουδιού των Rolling Stones «Gimme Shelter» στο ντοκιμαντέρ Melania. Ο παραγωγός της ταινίας, Μαρκ Μπέκμαν, δηλώνει ότι η ομάδα του όχι μόνο εξασφάλισε την άδεια, αλλά έλαβε και την «ευλογία» του Μικ Τζάγκερ για να χρησιμοποιηθεί το κομμάτι στην ταινία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η διαδικασία δεν αντιμετωπίστηκε ως πολιτική πράξη, αλλά ως καλλιτεχνική επιλογή που ταίριαζε στο ύφος και την αφήγηση του πρότζεκτ. Όπως περιέγραψε, οι επαφές με την πλευρά του συγκροτήματος ήταν στενές και, στο δικό του αφήγημα, η βασική αντίδραση ήταν ότι πρόκειται για «μια ωραία ταινία» που μπορεί να προχωρήσει χωρίς πολιτικό φορτίο.

Ο Μπέκμαν υποστηρίζει επίσης ότι το ντοκιμαντέρ εστιάζει πρωτίστως στη Μελάνια Τραμπ, παρουσιάζοντας την πορεία της από ιδιώτισσα σε επιστροφή στον Λευκό Οίκο. Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρει πως η ομάδα έδειξε το υλικό ώστε να υπάρξει εικόνα για το τελικό αποτέλεσμα και ότι η ανταπόκριση ήταν θετική.

Η αμφισβήτηση: είχαν οι Rolling Stones λόγο στην έγκριση;

Παρά τους ισχυρισμούς του παραγωγού, ανώνυμη πηγή ανέφερε σε δημοσίευμα ότι η συμφωνία για τη χρήση του τραγουδιού φέρεται να ολοκληρώθηκε αποκλειστικά μεταξύ των δικαιούχων της ABKCO και των παραγωγών της ταινίας, χωρίς οι Rolling Stones να έχουν ρόλο στην έγκριση της συγκεκριμένης χρήσης.

Η διαφοροποίηση αυτή είναι κομβική, καθώς αλλάζει το νόημα του «πήραμε την ευλογία» από ένα προσωπικό ή άμεσο «ναι» από τον Μικ Τζάγκερ, σε μια διαδικασία που μπορεί να πέρασε μέσω δικαιωμάτων και αδειοδοτήσεων, χωρίς κατ’ ανάγκη να προϋποθέτει ενεργή εμπλοκή του συγκροτήματος. Έτσι, το επίμαχο σημείο δεν αφορά μόνο το αν υπήρχε άδεια, αλλά και το από ποιον δόθηκε, με ποια μορφή και με ποιο βαθμό συμμετοχής των καλλιτεχνών.

Το ιστορικό αντιδράσεων καλλιτεχνών σε χρήση από τον Τραμπ

Η υπόθεση αποκτά μεγαλύτερο βάρος λόγω του ιστορικού αντιδράσεων καλλιτεχνών απέναντι στη χρήση της μουσικής τους από τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι Rolling Stones συγκαταλέγονται στους καλλιτέχνες που έχουν στο παρελθόν αντιταχθεί σε τέτοιες χρήσεις, γεγονός που κάνει τον ισχυρισμό περί «ευλογίας» ακόμη πιο αμφιλεγόμενο.

Στην ευρύτερη λίστα καλλιτεχνών που έχουν εκφράσει αντίθεση περιλαμβάνονται οι Guns N’ Roses, το κληροδότημα του Prince, ο Neil Young, ο Bruce Springsteen, η Adele, οι Queen, οι R.E.M., ο Elton John, οι ABBA, ο Jack White, η Céline Dion, το κληροδότημα του Isaac Hayes, το κληροδότημα του Tom Petty και οι Foo Fighters.

• Το κοινό στοιχείο σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι οι καλλιτέχνες επιδίωξαν να αποτρέψουν την ταύτιση του ονόματος ή του έργου τους με πολιτική χρήση.
• Παράλληλα, αναδεικνύεται συχνά η πολυπλοκότητα των δικαιωμάτων, καθώς η άδεια μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικούς δικαιούχους ή εταιρείες.

Η αναφορά στο κληροδότημα του Prince και το «βέτο»

Στο ίδιο πλαίσιο, γίνεται αναφορά και σε περίπτωση που αφορά τον Prince. Σύμφωνα με όσα μεταφέρθηκαν, οι δικαιούχοι του τραγουδιού που ζητήθηκε αρχικά φέρονταν να ήταν θετικοί στη χρήση. Ωστόσο, ο δικηγόρος που διαχειρίζεται την περιουσία του καλλιτέχνη απέστειλε επιστολή για να μπλοκάρει την κίνηση, με τη θέση ότι «ο Prince δεν θα ήθελε ποτέ το τραγούδι του να συνδεθεί με τον Ντόναλντ Τραμπ».

Ο Μπέκμαν επιβεβαίωσε ότι υπήρξε τέτοιο μπλοκάρισμα, επιμένοντας ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται στην ταινία μόνο περιστασιακά και ότι το έργο, όπως το περιγράφει ο ίδιος, είναι «αποκλειστικά για τη Μελάνια» και «δεν είναι πολιτικό». Στο ίδιο σημείο χαρακτήρισε τη στάση του δικηγόρου ως «τόσο γελοία», υπογραμμίζοντας ξανά ότι, κατά την οπτική του, η ταινία δεν στοχεύει σε πολιτική τοποθέτηση αλλά σε αφήγηση προσώπου.

Οικονομικά στοιχεία: δικαιώματα, μάρκετινγκ και εισπράξεις

Σε επίπεδο διανομής και εμπορικής αξιοποίησης, αναφέρεται ότι η Amazon πλήρωσε 40 εκατομμύρια δολάρια για τα δικαιώματα της ταινίας Melania και δαπάνησε επιπλέον 35 εκατομμύρια δολάρια για το μάρκετινγκ. Η ταινία έκανε πρεμιέρα νωρίτερα μέσα στον μήνα και μέχρι στιγμής έχει αποφέρει 16,4 εκατομμύρια δολάρια στο box office, με το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων να προέρχεται από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η σύγκρουση ανάμεσα στην εκδοχή του παραγωγού και στις πληροφορίες που θέλουν τη συμφωνία να περνά αποκλειστικά από τους δικαιούχους, αφήνει ανοιχτό το βασικό ερώτημα: επρόκειτο για μια επιλογή που εγκρίθηκε με σαφή εμπλοκή των Rolling Stones ή για μια αδειοδότηση που προχώρησε χωρίς την άμεση συναίνεσή τους; Σε κάθε περίπτωση, η υπόθεση επαναφέρει στο προσκήνιο το ευαίσθητο θέμα της μουσικής σε πολιτικά ή πολιτικοποιημένα συμφραζόμενα και τον τρόπο με τον οποίο ερμηνεύεται δημόσια η έννοια της «έγκρισης».