Πρόσεχε…

Μεγάλωσα έχοντας μία κλασική Ελληνίδα μάνα. Όλοι, πάνω κάτω, έχουμε την ίδια. Μία φτιάξανε και μετά την κάνανε copy paste και πήραμε όλοι από μία. Την Ελληνίδα μάνα την αναγνωρίζεις από αυτά που λέει. Έχει μια συλλογή από εκφράσεις που μόνο εκείνη ξέρει τι σημαίνουν, και κανένας άλλος. Εκφράσεις όπως «Ουέκ και αλίμονό σου». Ναι, ξέρω ότι είναι «Ουαί και αλίμονό σου», αλλά πείτε μου ειλικρινά, έχει ακούσει ποτέ κανείς σας «ουαί»; Εγώ για χρόνια άκουγα «ουέκ» και δεν είχα ιδέα τι είναι. Είχα ψάξει σε τρία λεξικά. Νόμιζα ότι είναι τα αρχικά κάποιου κόμματος που θα έβλεπες σε ψηφοδέλτιο. ΟΥ.Ε.Κ – Ουτοπία Ελεύθερων Κεντρώων. Δεν θες να παίξεις Scrabble με την Ελληνίδα μάνα. Να την έχεις αντίπαλο και να σου λέει: «Λοιπόν, βάζω το κάπα εδώ και φτιάχνω τη λέξη ΟΥΕΚ. Μετά, βάζω το ένα ιώτα και ένα χι και φτιάχνω τη λέξη ΚΙΧ για 50 πόντους. Ωπ! Αν βάλω κι αυτά εδώ, έχω και τη λέξη ΚΟΤΖΑΜ. Διπλό γράμμα, διπλή λέξη, 200 πόντοι. Κέρδισα!».

Η Ελληνίδα μάνα είναι ίσως το πιο υπερπροστατευτικό θηλαστικό στον πλανήτη. Σου απαγορεύει τα πάντα, έτσι ώστε να μην υπάρξει περίπτωση να πάθεις κάτι. Όταν ήμουν μικρός, δεν ήξερα καν ότι μπορούσα να περπατάω μέσα στο σπίτι. Δεν μου είχε αφήσει επιλογές. Περπατούσα ξυπόλυτος και άκουγα: «Λάμπρο, θα κρυώσεις!». Έβαζα κάλτσες και άκουγα: «Λάμπρο, θα γλιστρήσεις». Φόραγα παπούτσια και ούρλιαζε: «Τώρα σφουγγάρισα!». Τα πρώτα 18 χρόνια της ζωής μου τα πέρασα σ’ έναν καναπέ. Προσπαθούσα να μάθω να πετάω, μπας και κουνηθώ λίγο. Όλα τα παιδιά λένε: «Θέλω να γίνω 18, να είμαι ανεξάρτητος». Εγώ, από την άλλη, έλεγα: «Θέλω να γίνω 18, να περπατήσω λίγο».

Η υπεροπροστατευτικότητα της Ελληνίδας μάνας συνοψίζεται στη λέξη «Πρόσεχε». Ό,τι και να ήθελα να κάνω όταν ήμουν μικρός, άκουγα αυτή τη λέξη ως αντίδραση από τη μάνα μου. Ένα «Πρόσεχε» που έχει διπλή χρήση. Από τη μία, σ’ το λέει έτσι ώστε όντως να προσέξεις. Από την άλλη, σ’ το λέει έτσι ώστε, αν δεν προσέξεις, να μπορεί να σου πει «Σ’ τα ‘λεγα».

Εν τω μεταξύ, αν αμφισβητήσεις το «Πρόσεχε» της Ελληνίδας μάνας κάνοντας την ερώτηση «Τι να προσέχω, ρε μάνα;» θα βρεθείς αντιμέτωπος με μια λίστα από case studies που έχει στη βιβλιοθήκη. Θα ακούσεις ιστορίες για παιδιά που πήγαν να κάνουν ακριβώς αυτό που πας να κάνεις εσύ, και το αποτέλεσμα ήταν μία τραγωδία. Οι πιθανές εκβάσεις της ιστορίας είναι τρεις.

Έκβαση πρώτη: Το παιδί πέθανε.
Έκβαση δεύτερη: Το παιδί έμεινε ανάπηρο.
Έκβαση τρίτη (και χειρότερη απ’ όλες): Το παιδί έκανε ρεζίλι τη μάνα του.

Τα case studies των παιδιών είναι γνωστά σε όλους μας. Θες να πετάξεις «γουρούνες» στην Ανάσταση; Θα ακούσεις για το παιδί που έχασε ένα δάχτυλο κάνοντας ακριβώς το ίδιο. Θες να κάνεις μπάνιο στη θάλασσα αφού έφαγες; Θα ακούσεις για το παιδί που έπαθε αναρρόφηση και το βρήκαν να επιπλέει κάπου κοντά στη Λιβύη. Θες να πας οπουδήποτε; Θα ακούσεις την προειδοποίηση «Μην πάρεις καραμέλες από ξένους. Μπορεί να είναι ναρκωτικά». Να ξεκαθαρίσω κάτι από την πείρα μου. Ποτέ κανένας ξένος δεν μου έδωσε καραμέλες. Και ποτέ, μα ποτέ, μα ποτέ, κανείς δεν μου έδωσε τσάμπα ναρκωτικά. Υπήρχαν περιπτώσεις που έψαχνα ναρκωτικά και, επειδή δεν έβρισκα, πήγαινα στη μάνα μου και τη ρώταγα να μου πει πού είναι αυτός ο ξένος. Αν έχει κάποιο κινητό, για να τον βρω, να μας φτιάξει.

Ο μόνος άνθρωπος που μου έδινε καραμέλες ήταν η γιαγιά μου. Η οποία όντως μου τις έδινε σαν να ήταν ναρκωτικά. Η γιαγιά μου πάντα με πλησίαζε όταν δεν ήταν κανείς γύρω μας. Με έκλεινε σε κάποιο δωμάτιο και μου έλεγε: «Σσσς, μη μιλάς. Πάρε αυτό. Κρύψ’ το κάπου, να μην το δει κανείς. Αν θες κι άλλο, ξέρεις πού θα με βρεις. Ξεκίνα με την καραμέλα και μετά θα σε περάσω και στη σοκολάτα».

* «Τετράδιο κωμωδίας του Λάμπρου Φισφή. Μια συλλογή από ιδέες, σκέψεις και παρατηρήσεις για τις λεπτομέρειες της καθημερινότητας που μας συνδέουν». Κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πρώτη Ύλη.