DARVO: Το μεγαλύτερο ψέμα που έλεγα στον εαυτό μου – πώς το εσωτερικό gaslighting σε σαμποτάρει (και πώς να το σταματήσεις)

Μια νέα οπτική αποκαλύπτει ότι οι τακτικές χειραγώγησης που χρησιμοποιούν οι νάρκισσοι και οι καταχραστές εξουσίας είναι, σοκαριστικά, οι ίδιες τακτικές που χρησιμοποιεί ο εσωτερικός μας κριτής για να μας μειώσει. Ανακάλυψε αν πέφτεις στην παγίδα του DARVO και πώς να ξαναγράψεις την ιστορία σου.

Το έχεις μάλλον αντιληφθεί: Όλες έχουμε εκείνη τη φωνή μέσα στο κεφάλι μας. Τη φωνή που, όταν κάτι πηγαίνει στραβά, αντί να μας παρηγορήσει, μας ψιθυρίζει: «Εσύ φταις. Δεν προσπάθησες αρκετά. Είσαι υπερβολική».

Για χρόνια, πίστευα ότι αυτή η φωνή ήταν η «συνείδησή» μου. Ότι ήταν ο τρόπος μου να παραμένω ταπεινή και υπεύθυνη. Μέχρι που διάβασα για το DARVO. Ένα μοτίβο συμπεριφοράς που χρησιμοποιούν οι θύτες για να αποφύγουν την ευθύνη.

Και τότε με χτύπησε σαν κεραυνός: Έκανα DARVO στον εαυτό μου. Έκανα εσωτερικό gaslighting. Κατηγορούσα εμένα για τον πόνο που μου προκαλούσαν οι άλλοι.

Τι είναι το DARVO και πώς το στρέφουμε προς τα μέσα;

Το ακρωνύμιο DARVO (Deny, Attack, Reverse Victim and Offender) περιγράφει μια κλασική στρατηγική χειραγώγησης:

Άρνηση (Deny): «Δεν έγινε τίποτα κακό».

Επίθεση (Attack): «Είσαι τρελή/υπερβολική που το λες αυτό».

Αντιστροφή Θύματος-Θύτη (Reverse Victim and Offender): «Εσύ με προκάλεσες, εγώ είμαι το θύμα».

Στην πολιτική και στις κακοποιητικές σχέσεις, το βλέπουμε συνεχώς. Αλλά το σοκαριστικό είναι ότι το κάνουμε και εμείς οι ίδιες στον εαυτό μας, ειδικά μετά από στιγμές πόνου, απόρριψης ή τραύματος.

Πώς μοιάζει το εσωτερικό gaslighting:

Άρνηση του πόνου μας: «Έλα μωρέ, δεν ήταν και τόσο χάλια. Μην κάνεις έτσι». (Υποτιμάμε τα συναισθήματά μας).

Επίθεση στον εαυτό μας: «Είμαι αδύναμη που νιώθω έτσι. Εγώ το προκάλεσα. Είμαι κακός άνθρωπος».

Αντιστροφή ρόλων: «Εγώ φταίω που μου φέρθηκε άσχημα. Εγώ είμαι το πρόβλημα».

Γιατί είμαστε τόσο σκληρές με τον εαυτό μας;

Φαίνεται παράλογο, έτσι; Γιατί να κατηγορούμε τον εαυτό μας για το κακό που μας βρήκε; Η απάντηση είναι ψυχολογική επιβίωση. Το να πιστέψουμε ότι εμείς φταίμε μας δίνει μια ψευδαίσθηση ελέγχου.

Αν φταίω εγώ, τότε την επόμενη φορά μπορώ να το αλλάξω.

Αν φταίω εγώ, ο κόσμος δεν είναι ένα τυχαίο, άδικο μέρος. Υπάρχει λογική.

Είναι ένας μηχανισμός άμυνας. Προτιμάμε να νιώθουμε «ελαττωματικές» παρά ανυπεράσπιστες. Αλλά το τίμημα είναι τεράστιο: Χάνουμε την αυτοεκτίμησή μας και μένουμε παγιδευμένες σε τοξικά σενάρια.

Πώς να σπάσεις τον κύκλο του εσωτερικού DARVO

Η αναγνώριση είναι το πρώτο βήμα. Την επόμενη φορά που θα πιάσεις τον εαυτό σου να σκέφτεται «εγώ φταίω» μετά από μια δύσκολη κατάσταση (π.χ. κάποιος σου μίλησε άσχημα στη δουλειά), κάνε τα εξής:

Γίνε παρατηρητής: Μην ταυτίζεσαι με τη σκέψη. Πες: «Ωραία, τώρα ο εγκέφαλός μου μου λέει μια ιστορία ότι εγώ φταίω». Δώσε ένα όνομα σε αυτή τη φωνή (π.χ. «Η Κριτής»).

Ξεχώρισε τα γεγονότα από την ερμηνεία:

Γεγονός: Ο συνάδελφος φώναξε.

Ερμηνεία (Gaslighting): Φώναξε επειδή εγώ είμαι άχρηστη.

Αλήθεια: Φώναξε επειδή εκείνος δεν έχει τρόπους ή είχε κακή μέρα.

Ξαναγράψε το σενάριο: Αντέστρεψε το DARVO.

Αποδοχή: «Πόνεσε αυτό που έγινε».

Υπεράσπιση: «Δεν μου άξιζε αυτή η συμπεριφορά».

Αλήθεια: «Εκείνος φέρθηκε άσχημα, εγώ είμαι εντάξει».

Από το spin στην αλήθεια

Το εσωτερικό gaslighting είναι μια μορφή «spin», όπως ακριβώς κάνουν οι πολιτικοί για να καλύψουν τα λάθη τους. Μόνο που εμείς το κάνουμε για να καλύψουμε τον πόνο μας.

Ήρθε η ώρα να σταματήσουμε να είμαστε οι PR managers της δυστυχίας μας. Ήρθε η ώρα να γίνουμε οι συγγραφείς μιας νέας ιστορίας, όπου ο εαυτός μας αντιμετωπίζεται με συμπόνια, δικαιοσύνη και αλήθεια. Γιατί αν δεν σταματήσουμε εμείς να μας κατηγορούμε, ποιος θα το κάνει;

Μπορεί να σε ενδιαφέρει

Διάβασε ακόμα

 Αποφασιστικότητα: Μέχρι χθες κοκκίνιζα και μόνο στη σκέψη, τώρα καταφέρνω να τολμώ ό,τι σκέφτομαι