«37 ιστορίες αθηναϊκών πολυκατοικιών» περιμένουν να μας φιλοξενήσουν

 Οι ιστορίες και τα θεωρητικά κείμενα που παρεμβάλλονται δεν διαβάζονται απαραίτητα με τη σειρά που έχουν τοποθετηθεί στο βιβλίο, αλλά και με μια πιο ελεύθερη «περιήγηση» της αναγνώστριας ή του αναγνώστη.

Για την έκδοση πραγματοποιήθηκαν συνεντεύξεις με σημερινούς και ορισμένους παλαιότερους κατοίκους και επαγγελματίες που ήταν πρόθυμοι να καταθέσουν μαρτυρίες και τεκμήρια για την ιστορία και τη ζωή της πολυκατοικίας στην οποία διαμένουν ή/και εργάζονται. Οι μαρτυρίες του «δείγματος» αφηγητών και αφηγητριών έδωσαν στην έρευνα πολλές ενδιαφέρουσες πληροφορίες για τις διαδρομές και τις στρατηγικές επιλογές των ανθρώπων που κατασκεύασαν και διαχειρίστηκαν το οικιστικό απόθεμα της Αθήνας. 

 «Ο κύριος Τέλης δεν είναι πια διαχειριστής. Από τότε που χάσαμε τη γυναίκα του, παραιτήθηκε. Κανείς δεν ήθελε να αναλάβει. Εμένα, βέβαια, δεν με ρώτησαν. Τι να πω, ίσως πρέπει να είσαι ιδιοκτήτης για να έχεις κάποια δικαιώματα. Τη διαχείριση πήρε μια εταιρεία. Μας αφήνει συνέχεια τυπωμένα σημειώματα στο ασανσέρ, τι να κάνουμε, τι να μην κάνουμε, πώς να το κάνουμε κ.ο.κ. “Μια χαρά, ησυχάσαμε. Καλύτερα έτσι” μου λέει μια μέρα ο Αποστόλης. Η κυρία Ελευθερία, όμως, –η γυναίκα του κυρίου Τέλη, του παλιού διαχειριστή, η διαχειρίστρια, δηλαδή (καθώς η διαχείριση γίνεται με κάποιον τρόπο οικογενειακό εγχείρημα)– μου έριχνε σημειώματα κάτω από την πόρτα και με προσκαλούσε για την “πιο νόστιμη φασολάδα της ζωής σου” – έτσι μου έγραφε.»

Η αθηναϊκή πολυκατοικία των περασμένων δεκαετιών στέγασε μεν ένα κοινωνικά ετερογενές μείγμα νοικοκυριών, λαϊκών έως και (μεσο)αστικών, το οποίο όμως εθνοτικά ήταν ομοιογενές, σχεδόν αμιγώς «ελληνικό», και τις περισσότερες φορές υπό το σχήμα της πυρηνικής οικογένειας που ιδιοκατοικεί ή, σπανιότερα, μισθώνει το διαμέρισμά της.

Σήμερα, στις περισσότερες περιοχές του κέντρου το κοινωνικό και δημογραφικό προφίλ των ενοίκων αλλάζει σημαντικά και γίνεται ακόμα πιο ποικιλόμορφο. Έλληνες ένοικοι, οικονομικοί μετανάστες από την Ανατολική Ευρώπη, πρόσφυγες από την Ασία και την Αφρική, καθώς επίσης ξένοι υπήκοοι «αναπτυγμένων» χωρών της Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής.

Καταγράφονται, επίσης, πολλοί και διαφορετικοί τύποι νοικοκυριών και οικογενειακές καταστάσεις: μόνοι άντρες και μόνες γυναίκες (εργένηδες και διαζευγμένοι, γυναίκες μονογονείς, χήρες, ηλικιωμένες με τη φροντίστριά τους), συγκάτοικοι φίλοι και συμπατριώτες, γονείς με παιδιά, ζευγάρια που δεν έχουν αποκτήσει παιδιά, γονείς με παιδιά που ζουν αλλού, ζευγάρια που έχουν παντρευτεί ή έχουν συνάψει σύμφωνο συμβίωσης, ετερόφυλα και ομόφυλα. Τύποι νοικοκυριών και προφίλ ενοίκων που δεν είναι απλώς πολλά και διαφορετικά (πιο πολλά και διαφορετικά σε σχέση με το παρελθόν), αλλά και περισσότερο ορατά.

Στην έκδοση διαφαίνεται πώς διαμορφώνονται μέσα στα χρόνια νέες εμπειρίες συγκατοίκησης στις πολυκατοικίες και στις γειτονιές, νέες προκλήσεις για τις σχέσεις γειτονίας και τους όρους συνύπαρξης, πρωτόγνωρες, σύνθετες και δυναμικές: «Μέσα από ήχους που βγαίνουν από παράθυρα, φωταγωγούς, μπαλκόνια και ταράτσες,  η αθηναϊκή πολυκατοικία επεκτείνεται μέσω των εναλλασσόμενων ηχοτοπίων της. Εξωτικά μπαχαρικά, σκόρδα και πιπεριές στο τηγάνι, μυρωδιές που κάνουν τα μικρά διαμερίσματα να μοιάζουν μεγαλύτερα.»

Εκδότης: Ίδρυμα Ωνάση
Επιμέλεια: Θωμάς Μαλούτας, Νικολίνα Μυωφά, Δημήτρης Μπαλαμπανίδης, Ιφιγένεια Δημητράκου

Συγγραφείς: Κωνσταντίνος Βακαλόπουλος, Δάφνη-Φωτεινή Βαλλιανάτου, Σοφία Γρυλλάκη, Ιφιγένεια Δημητράκου, Γιώργος Δημητρόπουλος, Έμμυ Καρίμαλη, Κορίνα Κεχρολόγου, Θανάσης Κοτλάζ, Χρήστος-Γεώργιος Κρητικός, Αγγελική Κυπαρίσση, Θωμάς Μαλούτας, Έφη Μαστοροδήμου, Δημήτρης Μπαλαμπανίδης, Χριστίνα Μπότσου, Νικολίνα Μυωφά, Μαρία Ξανθοπούλου, Μάρω Παντελίδου, Σοφία Παπιδάκη, Ίρις Πολύζου, Δήμητρα Σιατίτσα, Σταύρος-Νικηφόρος Σπυρέλλης, Μυρτώ Στενού, Διονύσης Τζανετάτος, Κωνσταντίνος Τσέλλος, Χρήστος Χαλβατζής, Αναστασία Χρηστάκη 

Διατίθεται σε επιλεγμένα βιβλιοπωλεία και στο Onassis shop στο ισόγειο της Στέγης.

Λίγα λόγια για τις εκδόσεις του Ιδρύματος Ωνάση

Το ετερόκλητο σύμπαν του Ιδρύματος Ωνάση αποτυπώνεται στις σελίδες των νέων εκδόσεων του Ιδρύματος Ωνάση. Το πρώτο, και το πιο αυτοβιογραφικό, θεατρικό έργο του Πορτογάλου συγγραφέα, σκηνοθέτη και Καλλιτεχνικού Διευθυντή του Φεστιβάλ της Αβινιόν, Ο Χορός των εραστών, της ομώνυμης παράστασης που παίζεται στη Μικρή Σκηνή της Στέγης. Ένα παράξενο προσευχητάρι μάς ταξιδεύει στην άβυσσο του ομηρικού έπους, η Νέκυια, του Γιάννης Αγγελάκα και της Θεοδώρας Καπράλου με κείμενο βασισμένο στη ραψωδία λ της «Οδύσσειας» του Ομήρου O ιδιαίτερος εικαστικός κόσμος του κορυφαίου Έλληνα χορογράφου Δημήτρη Παπαϊωάννου The Great Tamer. Μια μελέτη γύρω από την αθηναϊκή πολυκατοικία και την ταυτότητα της πόλης της Αθήνας, Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας της Ιωάννας Θεοχαροπούλου. Η πιο πρόσφατη σειρά έργων του διεθνούς εικαστικού Γιάννη Βαρελά Anima I. Eνα κοινωνικό-επιστημονικό γλωσσάρι για τον καιρό Λέξεις για τον Καιρό: Ένα γλωσσάρι σε επιμέλεια Jussi Parikka  και Δάφνης Δραγώνα.
Η σειρά εκδόσεων του Ιδρύματος Ωνάση αφουγκράζεται και καταγράφει τις τάσεις στη σύγχρονη έρευνα, αναδεικνύει φωνές σημαντικών Ελλήνων δημιουργών του σήμερα και θέτει ερωτήματα για ζητήματα που θα μας απασχολήσουν στο μέλλον, όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η πολιτική οικολογία και ο ψηφιακός πολιτισμός. Πέρα από την έντυπη μορφή, οι εκδόσεις συμπεριλαμβάνουν και μια σειρά LP βινυλίων και CD, που δημιουργούν ένα σύμπαν γύρω από παραγωγές της Στέγης, με τη μουσική εμβληματικών παραστάσεων ή εκπαιδευτικού υλικού. Οι εκδόσεις του Ιδρύματος Ωνάση ανοίγουν έναν δημιουργικό διάλογο ανάμεσα σε καλλιτέχνες, ερευνητές, υπότροφους και την εγχώρια και διεθνή κοινότητα αναγνωστών, αναδεικνύοντας τη σημασία της έρευνας, του πειραματισμού και του συλλογικού αναστοχασμού.

Διαβάστε περισσότερα για την έκδοση
37 ιστορίες αθηναϊκών πολυκατοικιών | Ίδρυμα Ωνάση

Διαβάστε περισσότερα για τις εκδόσεις του Ιδρύματος Ωνάση
https://www.onassis.org/el/culture/publications