«Είναι όλοι οι άντρες τοξικοί»; Η έρευνα που με έκανε να ξανασκεφτώ τη σχέση μου με το ανδρικό φύλο (και με τους ίδιους τους άντρες!)

Για χρόνια, η φράση «τοξική αρρενωπότητα» ήταν ένα buzzword που ακουγόταν παντού. Στα social media, στις συζητήσεις με τις φίλες, ακόμα και μέσα στο κεφάλι μου. Μέχρι που μια νέα, αποκαλυπτική έρευνα ήρθε να ρίξει φως στο σκοτάδι και να μου πει κάτι που με ανακούφισε: Οι περισσότεροι άντρες δεν είναι τοξικοί. Και αυτό αλλάζει τα πάντα.

Έχουμε πέσει οι περισσότερες σε αυτή την παγίδα. Σε κάποια φάση της ζωής μας, πολλές από εμάς έχουμε πει (ή σκεφτεί) φράσεις όπως «όλοι οι άντρες είναι ίδιοι», «δεν υπάρχουν πια σωστοί άντρες», ή «οι άντρες είναι τοξικοί». Ειδικά μετά από μια κακή εμπειρία, είναι εύκολο να γενικεύσουμε και να βάλουμε ολόκληρο το ανδρικό φύλο στο ίδιο «καζάνι».

Το φαινόμενο της «τοξικής αρρενωπότητας» – εκείνες οι προβληματικές στάσεις και συμπεριφορές που συνδέονται με τον ανδρισμό και βλάπτουν τόσο τους ίδιους τους άντρες όσο και τους γύρω τους – έχει γίνει ένα από τα πιο πολυσυζητημένα θέματα της εποχής μας. Ένιωθα κι εγώ να με πνίγει αυτή η αρνητική εικόνα, να με κάνει να βλέπω κάθε άντρα με καχυποψία.

Μέχρι που διάβασα μια νέα εμπεριστατωμένη ψυχολογική μελέτη από τη Νέα Ζηλανδία, η οποία ανέλυσε δεδομένα για πάνω από 15.000 άντρες. Και τα αποτελέσματα ήταν ανατρεπτικά.

Η μεγάλη αλήθεια: Το 89% των αντρών ΔΕΝ είναι τοξικοί

Η έρευνα αυτή, η οποία δημοσιεύτηκε σε ένα έγκριτο επιστημονικό περιοδικό, έβαλε στο μικροσκόπιο οκτώ παράγοντες που συχνά συνδέονται με την τοξική αρρενωπότητα. Αυτοί περιλάμβαναν πράγματα όπως:

• Η εμμονή με την «ταυτότητα φύλου» (πόσο σημαντικό είναι να είσαι «άντρας»).
• Προκαταλήψεις λόγω σεξουαλικού προσανατολισμού.
• Αντιπάθεια (να είσαι δυσάρεστος στους άλλους).
• Ναρκισσισμός.
• Εχθρικός σεξισμός (αρνητικές στάσεις απέναντι στις γυναίκες).
• Ευμενής σεξισμός (στερεοτυπικές, αλλά φαινομενικά «καλοπροαίρετες» στάσεις απέναντι στις γυναίκες).
• Αντίθεση σε πρωτοβουλίες για την πρόληψη ενδοοικογενειακής βίας.
• Η επιθυμία για ιεραρχία στις κοινωνικές ομάδες.

Και το πιο σημαντικό εύρημα; Μόνο περίπου το 11% των αντρών εμφάνισε σαφή σημάδια τοξικής αρρενωπότητας. Αυτό σημαίνει ότι το συντριπτικό 89% των αντρών δεν είναι τοξικοί!

Δύο μορφές «τοξικότητας» (και πώς να τις αναγνωρίσεις)

Η μελέτη μάλιστα αναγνώρισε δύο βασικές μορφές τοξικής αρρενωπότητας:

1. Την «ευμενή» τοξικότητα (7.6%): Αυτοί οι άντρες εμφανίζουν υψηλά επίπεδα ευμενούς σεξισμού (π.χ. «οι γυναίκες είναι το ασθενές φύλο, πρέπει να τις προστατεύουμε») και προκαταλήψεων, μαζί με μέτρια άλλα τοξικά χαρακτηριστικά. Δεν είναι φανερά εχθρικοί, αλλά οι στάσεις τους υποτιμούν τις γυναίκες.
2. Την «εχθρική» τοξικότητα (3.2%): Αυτή είναι η πιο ακραία μορφή, με υψηλά επίπεδα εχθρικού σεξισμού, άρνηση πρωτοβουλιών κατά της βίας, ναρκισσισμό και επιθετικότητα.

Τι σημαίνει αυτό για τη δική μας ζωή (και τις σχέσεις μας)

Για μένα, αυτή η έρευνα ήταν μια τεράστια ανακούφιση. Σημαίνει ότι δεν χρειάζεται να βλέπω κάθε άντρα ως μια πιθανή απειλή. Σημαίνει ότι μπορώ να έχω πιο ανοιχτό μυαλό και καρδιά όταν γνωρίζω ανθρώπους.

• Σπάσε τις γενικεύσεις: Είναι εύκολο να πεις «όλοι οι άντρες…». Αλλά η έρευνα δείχνει ότι αυτό είναι άδικο για τη συντριπτική πλειοψηφία.
• Επικεντρώσου στα πραγματικά σημάδια: Αντί να βλέπεις «τοξικότητα» παντού, μάθε να αναγνωρίζεις τα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά που συνιστούν τοξική αρρενωπότητα.
• Μην παίρνεις τίποτα προσωπικά (αμέσως): Κάποιες συμπεριφορές που μας ενοχλούν μπορεί να μην πηγάζουν από τοξικότητα, αλλά από ανασφάλεια, κούραση ή άγνοια. Η επικοινωνία είναι το κλειδί.
• Θέσε όρια: Ακόμα κι αν το 11% φαίνεται μικρό, είναι αρκετό για να συναντήσεις «τοξικούς» ανθρώπους. Η αναγνώριση των συμπεριφορών αυτών σε βοηθά να θέτεις πιο αποτελεσματικά όρια και να προστατεύεις την ψυχική σου υγεία.

Τι να κρατήσεις από την έρευνα

Η μελέτη αυτή δεν σημαίνει ότι πρέπει να αγνοούμε την τοξική αρρενωπότητα ή να μην την καταγγέλλουμε όταν την συναντάμε. Σημαίνει όμως ότι δεν χρειάζεται να ζούμε με τον φόβο ότι κάθε άντρας που συναντάμε είναι «εχθρός».

Αντίθετα, μας δίνει την ελπίδα ότι μπορούμε να χτίσουμε πιο υγιείς σχέσεις, βασισμένες στην αμοιβαία εμπιστοσύνη και τον σεβασμό. Γιατί η αλήθεια είναι ότι η πλειοψηφία των αντρών, ακριβώς όπως και η πλειοψηφία των γυναικών, προσπαθεί να είναι καλός άνθρωπος. Και αυτή η γνώση, είναι απελευθερωτική.

 Μπορεί να σε ενδιαφέρει

Διάβασε ακόμα

Χριστουγεννιάτικο ψυχικό detox: Ποιους συγχωρώ και ποιους αφήνω οριστικά πίσω μου πριν αλλάξει ο χρόνος