4 λαχανικά και φρούτα που δεν μετρούν στα «5 την ημέρα» (και ο λόγος ίσως σε εκπλήξει)

Το ότι ένα τρόφιμο είναι λαχανικό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπολογίζεται στις γνωστές συστάσεις για τα «5 φρούτα και λαχανικά την ημέρα». Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι δεν είναι θρεπτικό ή ότι πρέπει να το αποκλείσεις από τη διατροφή σου.

Τα τελευταία χρόνια, ολοένα και περισσότερες έρευνες επιβεβαιώνουν ότι η καθημερινή κατανάλωση φρούτων και λαχανικών συνδέεται με καλύτερη υγεία και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει την κατανάλωση τουλάχιστον 400 γραμμαρίων φρούτων και λαχανικών ημερησίως, σύσταση που έγινε ευρέως γνωστή μέσα από την καμπάνια των «5 την ημέρα». Ωστόσο, υπάρχει μια λεπτομέρεια που αρκετοί αγνοούν: δεν υπολογίζονται όλα τα λαχανικά σε αυτόν τον στόχο.

Γιατί κάποια λαχανικά δεν μετρούν;

Παρότι τρόφιμα όπως η πατάτα ανήκουν στα λαχανικά, δεν προσμετρώνται στις πέντε ημερήσιες μερίδες. Ο λόγος δεν είναι ότι θεωρούνται ανθυγιεινά, αλλά ότι κατατάσσονται στα αμυλούχα τρόφιμα, όπως το ψωμί, το ρύζι και τα ζυμαρικά, καθώς συνήθως καταναλώνονται ως η βασική πηγή υδατανθράκων ενός γεύματος.

Παράλληλα, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τα αμυλούχα λαχανικά δεν φαίνεται να προσφέρουν τα ίδια οφέλη στην πρόληψη χρόνιων νοσημάτων -όπως οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο διαβήτης και ορισμένες μορφές καρκίνου- με τα υπόλοιπα λαχανικά.

Ποια λαχανικά δεν υπολογίζονται στα «5 την ημέρα»;

Σύμφωνα με τις βρετανικές διατροφικές οδηγίες, τα φρούτα και λαχανικά που δεν υπολογίζονται στην απαραίτητη καθημερινή πρόσληψη, είναι: πατάτες, γλυκοπατάτες, κασάβα (τροπική ρίζα) και οι μπανάνες.

Επιπλέον, οι χυμοί φρούτων, οι χυμοί λαχανικών και τα smoothies υπολογίζονται το πολύ ως μία μερίδα, ανεξάρτητα από την ποσότητα που θα καταναλώσεις μέσα στην ημέρα. Αυτό συμβαίνει επειδή περιέχουν λιγότερες φυτικές ίνες και συχνά περισσότερα φυσικά σάκχαρα σε σχέση με τα ολόκληρα φρούτα και λαχανικά. Αντίθετα, λαχανικά όπως τα παστινάκια, τα γουλιά και τα γογγύλια εξακολουθούν να μετρούν στις πέντε ημερήσιες μερίδες, καθώς συνήθως καταναλώνονται ως συνοδευτικά και όχι ως βασική πηγή αμύλου.

Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι, παρότι ορισμένες μελέτες δείχνουν πως ο αρακάς και το γλυκό καλαμπόκι ίσως δεν προσφέρουν τα ίδια οφέλη με άλλα λαχανικά, εξακολουθούν να υπολογίζονται κανονικά στα «5 την ημέρα».

Δεν μετρούν, αλλά παραμένουν πολύ θρεπτικά

Το γεγονός ότι κάποια τρόφιμα δεν προσμετρώνται στον στόχο των «5 την ημέρα» δεν σημαίνει ότι δεν έχουν θέση σε μια ισορροπημένη διατροφή. Οι πατάτες, για παράδειγμα, αποτελούν σημαντική πηγή βιταμίνης C για πολλούς ανθρώπους, ενώ περιέχουν και φυτικές ίνες, κάλιο και σύνθετους υδατάνθρακες που προσφέρουν ενέργεια.

Το ίδιο ισχύει και για άλλες τροφές που δεν υπολογίζονται στον συγκεκριμένο στόχο, όπως οι ξηροί καρποί, των οποίων η τακτική κατανάλωση έχει συνδεθεί με καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής.

Με λίγα λόγια, ο στόχος των «5 την ημέρα» δεν αφορά τον αποκλεισμό συγκεκριμένων τροφίμων, αλλά την ενθάρρυνση μεγαλύτερης κατανάλωσης ποικιλίας φρούτων και λαχανικών. Τα αμυλούχα λαχανικά μπορούν να αποτελούν μέρος μιας υγιεινής διατροφής, αρκεί να συνδυάζονται με επαρκείς ποσότητες των υπόλοιπων λαχανικών και φρούτων.