Ρομποτική Χειρουργική

Στο τέλος του 20ου αιώνα ζήσαμε την επανάσταση στη χειρουργική με την εφαρμογή των λαπαροσκοπικών τεχνικών για όλες σχεδόν τις παθήσεις της κοιλιάς. Στην αυγή του 21ου αιώνα, η ρομποτική χειρουργική έρχεται να συμπληρώσει τις εξελίξεις αυτές, προσθέτοντας μια σειρά από εκπληκτικά πλεονεκτήματα με τη χρήση ειδικών ρομποτικών συστημάτων ελεγχόμενων από  ηλεκτρονικούς υπολογιστές και καθοδηγούμενων από τον χειρουργό.

Η ελάχιστα επεμβατική χειρουργική καταξιώθηκε στον επιστημονικό χώρο από το 1987 με την εφαρμογή των λαπαροσκοπικών τεχνικών. Εγκαταλείποντας τις κλασσικές μεγάλες τομές, πραγματοποιήθηκαν επεμβάσεις μέσα από 3-4 μικρές τομές της τάξεως λίγων χιλιοστών. Με την απόκτηση εμπειρίας γίνονται σήμερα με λαπαροσκόπηση όλες οι επεμβάσεις στην κοιλιά. Μέσα από μια μικροσκοπική τομή 10 χιλιοστών εισέρχεται μια κάμερα στην κοιλιά του ασθενούς και από άλλες τομές των 5 χιλιοστών εισέρχονται 2-3 εργαλεία για την πραγματοποίηση της επέμβασης. Η επέμβαση διεξάγεται μέσα από μεγενθυμένη εικόνα, που δείχνει με κάθε λεπτομέρεια τους ιστούς και την περιοχή που θα πρέπει να παρέμβει ο χειρουργός. Έτσι έχουμε σχεδόν μηδενική απώλεια αίματος, ελάχιστες κακώσεις στους γύρω ιστούς, πρόσβαση σε δύσκολες περιοχές τους σώματος και ανύπαρκτη κάκωση στο κοιλιακό τοίχωμα.

Η ρομποτική τεχνολογία έρχεται να προσθέσει τεράστια πλεονεκτήματα σε αυτά της λαπαροσκοπικής χειρουργικής. Νέα τρισδιάστατη εικόνα με υψηλή ανάλυση επιτρέπει πολύ καλύτερο προσανατολισμό στο χώρο, παρατήρηση και των πιο μικρών αγγείων, νεύρων και άλλων σημαντικών ανατομικών στοιχείων, ώστε η επέμβαση να πραγματοποιείται με απόλυτη ακρίβεια. Μέχρι τώρα η απεικόνιση στο μόνιτορ ήταν δύο διαστάσεων με δυσκολία στον έλεγχο του βάθους. Τώρα, η εικόνα πια είναι πραγματική, χωρίς περιορισμούς. Σε αυτό προστίθεται η δυνατότητα των εργαλείων να κάνουν πολλαπλές κινήσεις σε 360ο, μιμούμενα την κίνηση του ανθρώπινου καρπού, αλλά και σε κατευθύνσεις που το ανθρώπινο χέρι δε μπορεί! Επιπλέον, η ανθρώπινη κίνηση υποπολλαπλασιάζεται και σταθεροποιείται από το ρομπότ ώστε να αποκτά μεγαλύτερη ακρίβεια εξαφανίζοντας τον τρόμο των χεριών. Όπως έγραψε και ο Doc Seaman «τώρα μπορεί ο χειρουργός να δουλέψει άνετα σε χώρο ενός χιλιοστού!». Έτσι, μπορούμε να προσεγγίσουμε σημεία που ως τώρα ήταν δυσπρόσιτα, και να πραγματοποιήσουμε χειρισμούς που ήταν αδύνατοι τεχνικά.

Το χειρουργικό ρομπότ DaVinci αποδεικνύεται ο καλύτερος συνεργάτης του χειρουργού στις δύσκολες επεμβάσεις στον οισοφάγο και στην  αποκατάσταση της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Η κατανόηση της τρισδιάστατης ανατομίας της περιοχής του κατώτερου οισοφάγου και η δυνατότητα ανάταξης και διόρθωσης της κήλης χωρίς τραυματισμό του οισοφάγου, των νεύρων και αγγείων της περιοχής είναι οι δύο βασικές παράμετροι που οδηγούν σε μία επιτυχή επέμβαση διαφραγματοκήλης.
Εντυπωσιακή είναι η συμβολή της ρομποτικής τεχνολογίας στην αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Δύσκολες επεμβάσεις, με κύριο εκπρόσωπο τη γαστρική παράκαμψη, υποβοηθούνται σήμερα ρομποτικά βελτιώνοντας σημαντικά τα αποτελέσματα και τη μετεγχειρητική ανάρρωση. Επίσης, πολλές επεμβάσεις στο συκώτι και στον σπλήνα μπορούν πλέον να γίνουν ρομποτικά, βελτιώνοντας την ακρίβεια της παρέμβασης στα όργανα αυτά.

Οι εξελίξεις, όμως, δε σταματούν εδώ. Το ρομποτικό σύστημα Da Vinci  έρχεται να παρέμβει σε σοβαρές παθήσεις του παχέος εντέρου. Έτσι, μπορεί πια να πραγματοποιηθεί αφαίρεση λεπτού ή παχέος εντέρου για καλοήθη ή κακοήθη νόσο με καλύτερα αποτελέσματα από τις προηγούμενες

Η χρήση, λοιπόν, του ρομπότ στη λαπαροσκοπική χειρουργική απογειώνει τα πλεονεκτήματα της τελευταίας προς όφελος των ασθενών. Το αποτέλεσμα είναι εμφανές. Οι επεμβάσεις έχουν σχεδόν μηδενική απώλεια αίματος και ο μετεγχειρητικός πόνος είναι ελάχιστος. Παράλληλα, το άριστο κοσμητικό αποτέλεσμα χωρίς ακαλαίσθητες μεγάλες τομές, η ταχύτατη ανάρρωση, η ελάχιστη παραμονή στο νοσοκομείο και η ταχεία επάνοδος στη φυσιολογική δραστηριότητα έχουν αλλάξει ριζικά το τρόπο που αντιμετωπίζει ο ασθενής σήμερα τις χειρουργικές πράξεις.

Χ.Κ. Παππής, MD,PhD, FACS
Δ/ντής Γ’ Χειρουργικής Κλινικής Νοσοκoμείου Υγεία
τ.Πρόεδρος της Ελληνικής Λαπαροενδοσκοπικής Εταιρείας
Ιδρυτικό μέλος της South Eastern European Robotic Surgery Society